نوشته‌ها

بازرسی چشمی VT توسط جوش گستر توس

بازرسی چشمی VT چیست؟

كنترل قطعات جوش كاری شده در سازه ها از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا اگر عیوب این قطعات شناسایی نشود و رفع نگردند می تواند كار اصلی ان سازه یا قطعه را مختل كند و ضرر های جبران ناپذیری چه از لحاظ جانی و چه از لحاظ مالی باعث شوند. بدین منظور بازرسی قطعات از اهمیت بالایی برخوردار است. روش های مختلفی برای بازرسی سازه ها و قطعات وجود دارد كه آزمون های غیر مخرب NDT یكی از پركاربردترین ان ها است. در این بین یكی از ساده ترین این آزمون ها، بازرسی چشمی VT است. گروه مهندسی جوش گستر توس در این مقاله شما را با این نوع ازبازرسی اشنا می كند.

بازرسی چشمی VT چیست؟

بازرسی چشمی VT عبارت است كنترل روز به روز و مداوم قطعات به وسلیه مشاهده كه می تواند به وسیله چشم غیر مسلح انجام شود و یا از وسایل و ابزار بزگنمایی برای این كار استفاده شود. بازدید و یا بازرسی چشمی یك از ساده ترین، متداول ترین و مهمترین بازرسی هایی است كه از قطعات انجام می گیرد و معمولا نخستین مرحله در بازرسی و بررسی یك قطعه به حساب می اید.

تمام عیوب ظاهری اعم از عیوب سطحی، ترك های سطحی، نادرستی شكل و انحرافات در اندازه قطعات را می توان به وسیله این بازرسی تشخیص داد. بازرسی چشمی صحیح چه با چشم غیر مسلح و چه با ذره بین و اندوسكوپ انجام شود، در تشخیص عیوب متالورژی و ظاهری كاربرد دارد و می تواند مبنای برنامه ریزی ها برای بازرسی های بعدی و انتخاب نوع ان ها باشد. در بعضی مواقع اطلاعات حاصل از این بازرسی برای حل اشكال قطعه كفایت خواهد كرد.

شدت و نوع نور محیط، شرایط سطح قطعه و تمییزكاری قطعه از اهمیت بالایی در بازرسی چشمی برخوردار است. در بعضی از موارد زاویه نوری كه بر روی قطعه تابانده می شود و مشاهد در ان اتفاق می افتد اهمیت پیدا می كند زیرا بعضی از عیوب سطحی تحت زاویه تابش نوری معینی قابل مشاهده هستند.

ازمزایای بازرسی چشمی می توان به ارزان بودن و نیاز نداشتن به وسیله و دستگاه های پیچیده برای انجام ان اشاره نمود. با چشم غیر مسلح فقط می توان نقص های نسبتا بزرگ را مشاهد نمود و نقص ها و عیب های بسیار كوچك قابل تشخیص نیستند كه این ازمحدودیت ها و اشكلات این بازرسی می باشد. می توان با استفاده از ابزارهایی مانند ذره بین و میكروسكوپ دقت تشخیص عیوب را در این بازرسی افزایش داد. از طرف دیگر كسی كه بازرسی چشمی را انجام میدهد باید دارای سابقه و تخصص كامل در این زمینه كاری باشد تا بتواند بازرسی صحیح و قابل اعتمادی را انجام دهد.

روشهای تماس مایع نافذ در آزمون PT

انواع روشهای تماس مایع نافذ در آزمون PT

در هر سازه یا قطعه ای ممكن است در زمان های مختلف نقص یا عیبی به وجود اید  كه بسته به ماهیت و اندازه و شدت ان می تواند بر كارایی و كاربرد ان قطعه و یا سازه تاثیر گذارد. بدین منظور بازرسی قطعات و سازه ها امری واجب و ضروری است و باید به صورت منظم از زمان تولید قطعه تا زمان استفاده مورد بررسی و كنترل قرار گیرند. روش ها و شیوه های مختلف بازرسی وجود دارد كه یكی ازمهمترین این روش های آزمون های غیر مخرب NDT می باشد. گروه مهندسی جوش گسترتوس در مقاله های پیشین به معرفی انواع مختلف این آزمون ها پرداخته است.

آزمون مایعات نافذ PT از قدیمی ترین، به صرفه ترین و ساده ترین آزمون های غیر مخرب است كه در صنایع و به خصوص در بازرسی های جوش و قطعات جوش كاری شده كاربرد فراوانی دارد. اساس این روش بر خاصیت نفوذ بعضی از مایعات به درون ترك ها و حفره های خیلی نازك سطحی استوار است. به روش های مختلفی مایع نافذ كه یا مرئی و یا فلورسنت است را می توان بر روی قطعه تماس داد كه انواع ان به شرح زیر است.

انواع روشهای تماس مایع نافذ در آزمون PT

مالیدن

مایع نافذ را به وسیله كهنه، پارچه ای پنبه ای و یا برس بر روی سطح قطعه قرار می دهند.

مالیدن از روشهای تماس مایع نافذ در آزمون PT

مالیدن مایع نافذ

غوطه وری

كل نمونه به داخل یك مخزن كه دارای مایع نافذ است فرو برده می شود به صورتی كه كل نمونه مورد بازرسی در درون مایع نافذ غوطه ور باشد. این شیوه از اعمال مایع نافذ معمولا برای بازرس چندین قطعه نسبتا كوچك مورد استفاده قرار می گیرد. در مقاله های بعدی با این شیوه از آزمون مایعات نافذ PT بیشتر اشنا می گردید.

غوطه وری از روشهای تماس مایع نافذ در آزمون PT

غوطه ور در مایع نافذ

پاشش یا اسپری كردن

هنگامی كه بخواهند قطعات را در محل، مورد بازرسی قرار دهند و یا قطعات تكی را بررسی كنند از این شیوه برای تماس قطعه با مایع نافذ استفاده می كنند. در این شیوه با استفاده از پمپ مدار بسته كم فشار و یا قوطی های پاششی پرفشار، مایع نافذ را  بروی سطح قطعه به صورت اسپریی پاشش می شود.

اسپری یا پاشیدن از روشهای تماس مایع نافذ در آزمون PT

اسپری مایع نافذ

سیلابی

در این روش مایع نافذ با یك وسیله به راحتی بر روی سطح قطعه ریخته تا بر روی سطح ان جریان پیدا كند. از این شیوه برای بازرسی قطعاتی با سطوح بزرگ استفاده می كنند و فشار ریخته شدن و جریان پیدا كردن مایع نافذ بر سطح قطعه باید با فشار كمی صورت گیرد و باید از اینكه تمامی سطح قطعه مورد بررسی با مایع نافذ تماس داشته است، اطمینان حاصل كرد.

آزمون مایعات نافذ جوش گستر توس

آزمون مایعات نافذ یا PT

برای اینكه محلی قطعاتی كه عمل جوش كاری در انها صورت گرفته است كنترل دقیق  شود و برای بررسی كیفیت ان یك سری ازمون هایی توسط بازرس جوش صورت می گیرد كه بازرسی جوش نام دارد. روش های و شیوه های متفاوتی را می توان برای این كار استفاده كرد كه شیوه های غیر مخرب یك از ان ها است. در این بین یكی از قدیمی ترین و پركاربرد ترین روش های بازرسی، آزمون مایعات نافذ (PT) می باشد.

یكی از معمول ترین روش های ازمون های غیر مخرب، كه به هزینه و مهارت كمتری نسبت با سایر روشهای آزمون های غیر مخرب نیاز دارد و یكی از قدیمیترین این روش ها است، ازمون مایعات نافذ یا یه اختصار PT می باشد. این شیوه در شناسایی منافذ ایجادشده در جوش كاربرد فراوانی دارد. به وسیله این شیوه می توان ترك های سطحی و منافذی كه با چشم عادی قابل رویت نیست را شناسایی نمود. این ازمون را برای برخی از فلزات خاص مانند فولادهای استنیتیك و فلزات غیر آهنی كه نمی توان برای بازرسی آنها از روش ذرات مغناطیسی (MT) استفاده نمود، به كار گرفته می شود.

مراحل آزمون مایعات نافذ جوش گستر توس

مراحل آزمون مایعات نافذ

ازمون مایعات نافذ یا PT رابه دو روش رنگ مریی و فلورسنت انجام می شود كه تفاوت انها در نوع مایع نافذ به كار رفته  است. روند انجام كار به این صورت است كه ابتدا سطح قطعه مورد بررسی را تمییز و خشك می كنیم به صورتی كه هیچ براده و عامل مزاحمی بر روی ان وجود نداشته باشد. به وسیله یك مایع نافذ از نوع مریی و یا فلورسنت روی سطح قطعه را می پوشانند. این كار را یا با قوطه ور كردن و یا با اسپری كردن مایع بر روی سطح قطعه انجام می دهند به طوری كه مایع تمام سطح را بپوشاند و هیچ قسمتی از ان خالی نماند. بعد از یك زمان سی دقیقه ای مایع اضافی را از روی سطح قطعه پاك می كنیم. دراین حالت مایع نافذ درون درزها و ترك ها نفوذ می كنید. ظاهر كننده یا اشكارساز را كه به صورت  پودر می باشد روی سطح پخش می كنیم، در این حالت مایع نفوذی داخل عیوب سطحی قطعه، به وسیله اشكار ساز به سطح كشیده می شود.

چنانچه مایع نفوذی استفاده شده از نوع مریی باشد با استفاده از اختلاف رنگ موضعی بر روی سطح قطعه، از طریق بازرسی چشمی و در نور معمولی می توان بازرسی را انجام داده و ترك ها و عیوب سطحی را تشخیص داد. اگر از مایع فلورسنت برای ازمون مایعات نافذ استفاده شده است می توان با استفاده از نور فرابنفش عیوب سطحی قطعه مورد بازرسی قرارگرفته را تشخیص داد. به همین منظور رعایت نکات ایمنی در استفاده از این روش نیز بسیار مهم می باشد.