نوشته‌ها

روش غوطه وری در آزمون مایعات نافذ PT

روش غوطه وری در آزمون مایعات نافذ PT

بازرسی جوش قطعات و و سازه های مختلف به منظور كنترل نمودن آن ها به روش های مختلفی انجام می گیرد كه یكی از مهمترین این روش ها آزمون های غیر مخرب است. در میان روش های متنوع غیر مخرب، آزمون مایعات نافذ PT ارزانترین، ساده ترین و پركاربرد ترین ان ها است كه مخصوصا در بحث بازرسی جوش زیاد استفاده می شود. در مقالات پیشین گروه مهندسی جوش گستر توس در باره آزمون های مخرب و با الاخص آزمون مایعات نافذ بحث كرده است. در این متن سعی خواهیم كرد شما را با روش غوطه وری در آزمون مایعات نافذ PT بیشتر آشنا كنیم.

همانطور كه در قبل اشاره شد تست مایعات نافذ PT برای فهمیدن عیوب سطحی بسیار رایج است. عموما همه مواد ( به جز مواد با سطح متخلخل ) را می توان به وسیله این روش و به طور معمول تست نمود. در این روش از خاصیت جذب مایع نافذ به روش مویینگی توسط عیوب سطحی و حفره ها استفاده می شود كه به این دلیل نحوه تماس سطح قطعه با مایع نافذ بسیار اهمیت پیدا می كند. روش های مختلفی برای تماس بین مایع نافذ و سطح قطعه وجود دارد كه یك از ان ها روش غوطه وری است. 

روش غوطه وری در آزمون مایعات نافذ PT

آزمون PT با غوطه وری

روش غوطه وری در آزمون مایعات نافذ PT

در روش غوطه وری تمامی قطعه را به صورت كامل در مایع نافذ كه در ظرفی جمع شده است فرو می كنند به نحوی كه مایع تمام سطح قطعه را می پوشاند. معمولا برای بازرسی قطعات كوچك مورد استفاده قرار می گیرد و قطعات را به صورت گروهی و با یكدیگر به درون مایع غوطه ور می كنند. برای این روش باید سطح قطعه را كاملا تمییز و خشك نمود زیرا حلال ها و اب تمییز كننده روی سطح با مخلوط شدن و الوده شدن با مایع نافذ، مانع از نفوذ ان به  عیوب سطحی می گردد. در حین فرو كردن قطعات به داخل مایع نافذ باید دقت شود كه حباب ایجا نشود و مایع نافذ تمامی سطح قطعه را كاملا بپوشاند و تمامی سطوح قطعات در معرض تماس با مایع نافذ باشند.

بعد از مدت معینی از غوطه ور كردن قطعات در مایع نافذ، آن ها را از مایع به ارامی خارج می كنند. در خلال این مرحله باید دقت شود كه مایع كاملا از سطح قطعه پاك شود. قطعاتی كه اثار مایع نفوذ كننده بر روی سطح انها دیده می شوند باید مجدد در درون مایع نافذ غوطه ور شوند.

روشهای تماس مایع نافذ در آزمون PT

انواع روشهای تماس مایع نافذ در آزمون PT

در هر سازه یا قطعه ای ممكن است در زمان های مختلف نقص یا عیبی به وجود اید  كه بسته به ماهیت و اندازه و شدت ان می تواند بر كارایی و كاربرد ان قطعه و یا سازه تاثیر گذارد. بدین منظور بازرسی قطعات و سازه ها امری واجب و ضروری است و باید به صورت منظم از زمان تولید قطعه تا زمان استفاده مورد بررسی و كنترل قرار گیرند. روش ها و شیوه های مختلف بازرسی وجود دارد كه یكی ازمهمترین این روش های آزمون های غیر مخرب NDT می باشد. گروه مهندسی جوش گسترتوس در مقاله های پیشین به معرفی انواع مختلف این آزمون ها پرداخته است.

آزمون مایعات نافذ PT از قدیمی ترین، به صرفه ترین و ساده ترین آزمون های غیر مخرب است كه در صنایع و به خصوص در بازرسی های جوش و قطعات جوش كاری شده كاربرد فراوانی دارد. اساس این روش بر خاصیت نفوذ بعضی از مایعات به درون ترك ها و حفره های خیلی نازك سطحی استوار است. به روش های مختلفی مایع نافذ كه یا مرئی و یا فلورسنت است را می توان بر روی قطعه تماس داد كه انواع ان به شرح زیر است.

انواع روشهای تماس مایع نافذ در آزمون PT

مالیدن

مایع نافذ را به وسیله كهنه، پارچه ای پنبه ای و یا برس بر روی سطح قطعه قرار می دهند.

مالیدن از روشهای تماس مایع نافذ در آزمون PT

مالیدن مایع نافذ

غوطه وری

كل نمونه به داخل یك مخزن كه دارای مایع نافذ است فرو برده می شود به صورتی كه كل نمونه مورد بازرسی در درون مایع نافذ غوطه ور باشد. این شیوه از اعمال مایع نافذ معمولا برای بازرس چندین قطعه نسبتا كوچك مورد استفاده قرار می گیرد. در مقاله های بعدی با این شیوه از آزمون مایعات نافذ PT بیشتر اشنا می گردید.

غوطه وری از روشهای تماس مایع نافذ در آزمون PT

غوطه ور در مایع نافذ

پاشش یا اسپری كردن

هنگامی كه بخواهند قطعات را در محل، مورد بازرسی قرار دهند و یا قطعات تكی را بررسی كنند از این شیوه برای تماس قطعه با مایع نافذ استفاده می كنند. در این شیوه با استفاده از پمپ مدار بسته كم فشار و یا قوطی های پاششی پرفشار، مایع نافذ را  بروی سطح قطعه به صورت اسپریی پاشش می شود.

اسپری یا پاشیدن از روشهای تماس مایع نافذ در آزمون PT

اسپری مایع نافذ

سیلابی

در این روش مایع نافذ با یك وسیله به راحتی بر روی سطح قطعه ریخته تا بر روی سطح ان جریان پیدا كند. از این شیوه برای بازرسی قطعاتی با سطوح بزرگ استفاده می كنند و فشار ریخته شدن و جریان پیدا كردن مایع نافذ بر سطح قطعه باید با فشار كمی صورت گیرد و باید از اینكه تمامی سطح قطعه مورد بررسی با مایع نافذ تماس داشته است، اطمینان حاصل كرد.

آزمون مایعات نافذ جوش گستر توس

آزمون مایعات نافذ یا PT

برای اینكه محلی قطعاتی كه عمل جوش كاری در انها صورت گرفته است كنترل دقیق  شود و برای بررسی كیفیت ان یك سری ازمون هایی توسط بازرس جوش صورت می گیرد كه بازرسی جوش نام دارد. روش های و شیوه های متفاوتی را می توان برای این كار استفاده كرد كه شیوه های غیر مخرب یك از ان ها است. در این بین یكی از قدیمی ترین و پركاربرد ترین روش های بازرسی، آزمون مایعات نافذ (PT) می باشد.

یكی از معمول ترین روش های ازمون های غیر مخرب، كه به هزینه و مهارت كمتری نسبت با سایر روشهای آزمون های غیر مخرب نیاز دارد و یكی از قدیمیترین این روش ها است، ازمون مایعات نافذ یا یه اختصار PT می باشد. این شیوه در شناسایی منافذ ایجادشده در جوش كاربرد فراوانی دارد. به وسیله این شیوه می توان ترك های سطحی و منافذی كه با چشم عادی قابل رویت نیست را شناسایی نمود. این ازمون را برای برخی از فلزات خاص مانند فولادهای استنیتیك و فلزات غیر آهنی كه نمی توان برای بازرسی آنها از روش ذرات مغناطیسی (MT) استفاده نمود، به كار گرفته می شود.

مراحل آزمون مایعات نافذ جوش گستر توس

مراحل آزمون مایعات نافذ

ازمون مایعات نافذ یا PT رابه دو روش رنگ مریی و فلورسنت انجام می شود كه تفاوت انها در نوع مایع نافذ به كار رفته  است. روند انجام كار به این صورت است كه ابتدا سطح قطعه مورد بررسی را تمییز و خشك می كنیم به صورتی كه هیچ براده و عامل مزاحمی بر روی ان وجود نداشته باشد. به وسیله یك مایع نافذ از نوع مریی و یا فلورسنت روی سطح قطعه را می پوشانند. این كار را یا با قوطه ور كردن و یا با اسپری كردن مایع بر روی سطح قطعه انجام می دهند به طوری كه مایع تمام سطح را بپوشاند و هیچ قسمتی از ان خالی نماند. بعد از یك زمان سی دقیقه ای مایع اضافی را از روی سطح قطعه پاك می كنیم. دراین حالت مایع نافذ درون درزها و ترك ها نفوذ می كنید. ظاهر كننده یا اشكارساز را كه به صورت  پودر می باشد روی سطح پخش می كنیم، در این حالت مایع نفوذی داخل عیوب سطحی قطعه، به وسیله اشكار ساز به سطح كشیده می شود.

چنانچه مایع نفوذی استفاده شده از نوع مریی باشد با استفاده از اختلاف رنگ موضعی بر روی سطح قطعه، از طریق بازرسی چشمی و در نور معمولی می توان بازرسی را انجام داده و ترك ها و عیوب سطحی را تشخیص داد. اگر از مایع فلورسنت برای ازمون مایعات نافذ استفاده شده است می توان با استفاده از نور فرابنفش عیوب سطحی قطعه مورد بازرسی قرارگرفته را تشخیص داد. به همین منظور رعایت نکات ایمنی در استفاده از این روش نیز بسیار مهم می باشد.